26 juli 2010
Een vrijwilliger in een dorpshuisbestuur zet zich in voor de leefbaarheid van zijn of haar dorp. Dat vraagt niet alleen betrokkenheid en inzet, maar ook een dosis gezond verstand. Want een dorpshuis besturen is geen vrijblijvende bezigheid. Als bestuur ben je voor verschillende zaken verantwoordelijk, waarvan de veiligheid voor de vrijwilligers, de betaalde medewerkers en de gebruikers de zwaarstwegende is. Dorpshuisbesturen die een brand of een ongeval in hun accommodatie hebben meegemaakt weten hierover mee te praten. Bijvoorbeeld het bestuur van De Blinkerd in Schoorl, die er na een grote brand gelukkig weer bovenop zijn gekomen.
Dat een ongeluk in een klein hoekje zit weten ook de klussers in dorpshuizen die een verwonding opliepen tijdens de schoonmaak of onderhoudswerkzaamheden. Als bestuur zou je wel willen dat je al je medewerkers aan een touwtje had, maar dat kan natuurlijk niet. Wat een bestuur wel kan doen is de zaakjes goed regelen. Daarmee neemt de kans op ongevallen af en, ook belangrijk, het beperkt de kans dat het bestuur aansprakelijk wordt gesteld. Een voorbeeld van hoe het kan gaan met aansprakelijkheid: een bestuur is volgens de Arbo-wet verantwoordelijk voor veilige en gezonde werkomstandigheden. Om het Arbobeleid vorm te geven is een speciaal instrument ontwikkeld, de Risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). Met deze checklist kunt u de gevaren in uw dorpshuis inventariseren en in een prioriteitenlijst aangeven welke geconstateerde gebreken worden aangepakt.
Sinds enkele jaren is het invullen van een RI&E voor organisaties die uitsluitend met vrijwilligers werken alleen nog maar verplicht bij zeer ernstige risico's als valgevaar, het gebruik van gevaarlijke stoffen en voor kwetsbare groepen als jeugdige vrijwilligers en vrijwilligers die zwanger zijn. Het niet langer altijd hoeven invullen van een RI&E is bedoeld als vermindering van de regeldruk, maar voor de aansprakelijkheid schiet u er uiteindelijk niets mee op. Want als een vrijwilliger in het ziekenhuis terecht komt met letsel dat tijdens werkzaamheden in het dorpshuis is ontstaan, stelt de arbeidsinspectie toch een onderzoek in. Ook als er geen RI&E nodig was omdat de werkzaamheden niet tot de zeer ernstige risico's behoren. Als de arbeidsinspectie tot de bevinding komt dat het bestuur heeft nagelaten de zorg waartoe het Arbobeleid verplicht goed op te pakken, loopt het bestuur het risico toch aansprakelijk te worden gesteld.
Het is de dorpshuisbesturen daarom aan te raden om de risico's voor veiligheid en gezondheid te inventariseren met een RI&E en de maatregelen te treffen die daarbij horen. Want de zorgplicht blijft bestaan: een bestuur is verantwoordelijk voor veilige en gezonde werkomstandigheden.
Meer informatie over de RI&E en de Arbowet vindt u in de Vraagbaak, een website met ruim 200 artikelen over bestuur en beheer van dorpshuizen. In het kader van veiligheid en aansprakelijkheid zou u ook de volgende artikelen eens kunnen bekijken: Bedrijfshulpverlening, Brand, Verzekeringen en Bestuursaansprakelijkheid. U vindt de Vraagbaak op www.dorpshuizen.nl. Zoeken gaat goed met het zoekvenster.
Tip: dorpshuisbesturen die zijn aangesloten bij het PDNH kunnen gebruik maken van zeer voordelige collectieve verzekeringen.
Jaap de Knegt
Dit artikel verscheen eerder in Dorpenkrant 12 van mei 2010.
